FARMASÖTİK KİMYA LİSANSÜSTÜ EĞİTİMİ*

Yrd.Doç.Dr.Nesrin Gökhan

Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi

Farmasötik Kimya Anabilim Dalı Öğr.Üyesi

 

Yükseköğretim Kurulu, mezuniyet sonrası eğitime yeni bir ivme kazandırmak ve bilimsel gelişmeleri teşvik etmek amacı ile lisansüstü eğitim proğramındaki bazı hükümleri yenilemiştir. Bu hükümler elbette ki akademik hayata yeni adım atan genç araştırmacılarımızı kuralların kalıpları içine sokarak boğmak amacı ile değil, araştırıcıların  uluslararası düzeyde kabul gören uygulamalara ve belirli bilimsel kurallara disipline olabilmeleri amacı ile ortaya konmuştur.

Bilimsel düşünce ve teknolojik gelişmeleri pratiğe yansıtan ve yansıtması gereken lisansüstü eğitim proğramları, öğrencileri bilimsel ve teknolojik yönden geliştirerek ilerlemesini istediğimiz ülkemize layık olarak yetiştirmeyi hedefler. Hedefe varmada her araştırmacının, üzerine düşen görevi titizlikle yapması ve evrensel kriterleri dikkate alarak bunları uygulaması önem taşır. 

Yurdumuzda  farmasötik kimya dalında lisansüstü eğitim, rektörlüklere bağlı Sağlık Bilimleri Enstitüleri tarafından düzenlenir.  Lisansüstü eğitim-öğretim ve sınavlar, 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 65.maddesi gereğince Üniversitelerarası Kurul tarafından hazırlanan “Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği” ve Yükseköğretim Kurulu’nca hazırlanan “Lisansüstü Eğitim Enstitülerinin Teşkilat ve İşleyiş Yönetmeliği” esas alınarak hazırlanan yönetmelik hükümlerine göre yürütülür.

  • Lisansüstü öğretim, yüksek lisans (bilim uzmanlığı) ve doktora (bilim doktorluğu) düzeylerinde yapılır.

  • Eğitim ve öğretim yarıyıl esasına göre düzenlenir. Her yarıyıl açılacak dersler ve bunların sorumlu öğretim elemanları, anabilim dalı akademik kurulunca belirlenerek, anabilim dalı başkanlığının önerisi ile enstitü kurulunca karara bağlanır ve ilan edilir.

  • Lisansüstü düzeydeki dersler, ilke olarak öğretim üyeleri tarafından verilir. Zorunlu hallerde anabilim dalı başkanlığının gerekçeli önerisi ve enstitü yönetim kurulunun onayı ile öğretim görevlilerine lisansüstü düzeyde dersler verdirilebilir. Lisansüstü düzeydeki bir dersin kredisi 4’den çok olamaz.

Yüksek Lisans düzeyi

  • En az dört yıl süreli bir yükseköğretim kurumundan lisans diploması veya buna eşdeğer bir derece almış olanların bu eğitim üzerine yapacakları dört yarıyıl süreli öğrenim, bilimsel araştırma ve uygulama faaliyetlerini kapsar.

  • Tezli yüksek lisans programının amacı öğrencinin bir bilim alanında, belirli bir bilgi ve beceri birikimi edinmesine ek olarak, bilimsel araştırma yapmasını, bilgilere erişme, bilgiyi değerlendirme ve yorumlama yeteğini kazanmasını sağlamaktır.

  • Yüksek lisans programlarına başvuruda aranan koşullar:

1.  Lisans diploması:

2.  Yabancı dil yeterlik belgesi:

3.  Lisans not ortalaması ve transkript

4.  LES sınav sonuç belgesi

5.  Referans mektubu

6.  Yüksek Lisans yapma isteğinin gerekçelerini belirten kompozisyon.

  • LES sınavından en az 45 puan alınması gerekir.

  • Yüksek lisans programının kontenjan durumu da dikkate alınarak yabancı dil sınavında başarılı olamayan ancak genel başarı notu tam notun %60’ı ve üzerinde olan adaylar için mülakat jürisi, yabancı dil hazırlık programı uygulamasını önerebilir.

  • Tezli yüksek lisans eğitimini tamamlama süresi dört yarıyıldır ve ders dönemi ile tez raporu olmak üzere iki dönemden oluşur.

  • Yüksek lisans öğrencisi, yedi dersten az olmamak koşuluyla en az 21 kredilik ders yükü ile kredisiz olarak alınan bir seminer dersini başarıyla tamamlamak zorundadır.

  • Kredi ders zorunluluğunu başarıyla tamamlayan öğrenci, danışmanı yönetiminde birbirini izleyen en çok iki yarıyıl içinde tezini hazırlamak ve tez savunma sınavına girerek bu sınavda başarılı olmak zorundadır.

    • Yüksek Lisans Tezi 

    • Öğrencinin tez konusu ve bunun muhtemel başlığı, öğrencinin kendisi, danışmanı ve anabilim dalı başkanı tarafından belirlenir.  Enstitüye bildirilerek onay alınır. Kabul edilen ve Tez Yazım Kılavuzu’na uygun şekilde hazırlanan tez anabilim dalı başkanlığına sınav tarihinden en az bir ay önce teslim edilir.

    • Yüksek lisans tezi savunma sınavı jürisi  biri öğrencinin danışmanı, en az biri başka bir yükseköğretim kurumundan olmak üzere beş asil, iki yedek öğretim üyesinden oluşur.

    • Tezi kabul edilen öğrenci, aynı gün ve/veya bu toplantıyı izleyen üç iş günü içinde tez savunma sınavına alınır. Tez sınavı, tez çalışmasının sunulması ve bunu izleyen soru-cevap bölümünden oluşur.

    • Jüri üyeleri tez savunma sınav sonucunu “başarılı” veya “başarısız” şeklinde salt çoğunlukla karara bağlar ve durumu bir tutanakla belirler. Bu tutanak üç gün içinde enstitü müdürlüğüne gönderilir.

    • Tez savunma sınavında başarısız bulunan öğrenci en çok üç ay içinde tekrar sınava alınır, bu sınava girmeyen ya da ikinci kez başarısız olan öğrencinin enstitü ile ilişiği kesilir.

    • Tez sınavında başarılı olmak ve diğer koşulları da sağlamak kaydıyla, yüksek lisans tezinin ciltlenmiş en az üç kopyasını tez sınavına giriş tarihinden itibaren bir ay içinde ilgili enstitüye teslim eden ve şekil yönünden uygun bulunan yüksek lisans öğrencisine Yüksek Lisans Diploması verilir.

    Doktora Düzeyi

    • Lisansa dayalı altı yıl, yüksek lisans veya buna eşdeğer bir derece almış olanların bu eğitim üzerine yapacakları sekiz yarıyıl süreli öğrenim ile bilimsel araştırma ve uygulama faaliyetlerini kapsar.

    • Doktora programının amacı, öğrenciye alanında gerekli bilgi birikimini sağlaması için olanak sağlama; araştırma yapma, bilimsel bulgu ve olayları geniş ve derinlemesine bir bakış açısıyla değerlendirerek yorum yapmak ve yeni sentezlere ulaşmak için gerekli yeteneği kazandırmaktır

    • Doktora eğitimi; ders, yeterlik sınavı, tez önerisi, tez çalışması ve tez savunma sınavından oluşur.

    • Doktora programlarına başvuran adayların sağlaması gereken belgeler:

    1.  Yüksek Lisans diploması

    2.  Yabancı dil yeterlik belgesi:

    3.  Yüksek Lisans not ortalaması ve transkript

    4.  LES sınav sonuç belgesi

    5.  Referans mektubu

    6.  Doktora yapma isteğinin gerekçelerini belirten kompozisyon

    • Doktora öğrencisi öğrenim süresi içinde yedi dersten az olmamak koşuluyla toplam 21 kredi değerindeki ders yükünü başarıyla tamamlamak zorundadır.

    • Doktora eğitimini tamamlama süresi sekiz yarıyıldır; ders dönemi ve tez dönemi olmak üzere iki dönemden oluşur. Doktora programı derslerinin birbirini izleyen dört yarıyıl içinde başarıyla tamamlanması gerekir. Bu süre içinde derslerini başarıyla tamamlayamayan öğrencinin enstitü ile ilişiği kesilir.

    Doktrora yeterlik sınavı

    • Doktora öğrencisi, programa kaydolduğu tarihten itibaren en geç beşinci yarıyılın sonuna kadar yeterlik sınavına girmek zorundadır. Bu süre, zorunlu hallerde, enstitü yönetim kurulu kararıyla en çok bir yarıyıl uzatılabilir. Belirtilen süreler sonunda doktora yeterlik sınavına mazaretsiz olarak girmeyen öğrencinin enstitü ile ilişiği kesilir.

    • Doktora yeterlik sınavına girebilmek için KPDS’da yüz üzerinden en az 60 puan almış olması gerekir. Başarısız olan öğrencilere yabancı dillerini geliştirebilmeleri için bir yıl süre verilebilir.

    • Doktora derslerini başarıyla tamamlayan ve KPDS sınavında da başarılı olan öğrenciler yeterlik sınavına alınırlar. Doktora yeterlik sınavı; öğrencinin bilim alanında temel konular ve doktora çalışmasıyla ilgili konularda kapsamlı bilgiye ve sentez gücüne sahip olup olmadığının sınanmasını amaçlar. Doktora yeterlik sınavları yılda iki kez yapılır.

    • Doktora yeterlik sınavı jürisi biri tez danışmanı ve biri başka yükseköğretim kurumundan olmak üzere beş asil ve biri başka yükseköğretim kurumundan olmak üzere iki yedek öğretim üyesinden oluşur.

    • Sınav yazılı ve sözlü olarak iki bölüm halinde yapılır. Öğrencinin başarılı ya da başarısız olduğuna salt coğunlukla karar verilir ve sınavı izleyen üç gün içinde bir tutanakla birlikte enstitü müdürlüğüne bildirilir.

    Tez izleme komitesi

    • Doktora yeterlilik sınavında başarılı bulunan öğrenci için, bir ay içinde ilgili anabilim dalı akademik kurulunca belirlenip anabilim dalı başkanlığınca önerilen ve enstitü yönetim kurulunca kabul edilen bir Tez İzleme Komitesi oluşturulur.

    • Tez İzleme Komitesi üç öğretim üyesinden oluşur. Komitede tez danışmanından başka, biri ilgili anabilim dalı içinden, diğeri dışından olmak üzere iki üye daha yer alır.

    Tez Önerisi savunma Sınavı

    • Doktora yeterlik sınavını başarıyla tamamlayan öğrenci, yeterlik sınav tarihinden itibaren en geç altı ay içinde yapacağı araştırmanın amacını, yöntemini ve çalışma planını kapsayan tez önerisini Tez İzleme Komitesinin önünde sözlü olarak savunur. Öğrenci tez önerisiyle ilgili yazılı bir raporu sözlü savunma sınavı tarihinden en az 15 gün önce doktora tez danışmanına verir; bu öneri danışman tarafından Komite üyelerine dağıtılır.

    • Komite öneriyi kabul veya ret eder. Kararlar salt çoğunlukla alınır.

    • Tez önerisi reddedilen öğrenci, yeni bir danışman ve tez konusu seçme hakkına sahiptir.

    • Önerisi kabul edilen öğrenci için Tez İzleme Komitesi, Ocak-Haziran ve Temmuz-Aralık ayları arasında yılda iki kere toplanır. Çalışmalar hakkında bilgi verilir. Komite çalışmaları başarılı ya da başarısız olarak belirler. Gerekçeli karar üç gün içinde enstitü müdürlüğüne bir tutanakla bildirilir. Tez çalışması iki kez başarısız bulunan öğrencinin enstitü ile ilişiği kesilir.

    Doktora Tezi

    • Tez çalışması Tez İzleme Komitesince kabul edilen öğrenci, tezini tez yazım kılavuzu’na uygun şekilde hazırlayarak jüri önünde sözlü olarak savunmak zorundadır.

    Doktora Tezi Savunma Sınavı

    • Doktora tez jürisi, anabilim dalı başkanlığının önerisi ve Enstitü yönetim kurulu onayı ile atanır. Jüri, üçü öğrencinin Tez İzleme Komitesi’nde yer alan öğretim üyeleri ve en az biri başka bir Yükseköğretim kurumundan olmak üzere toplam 5 kişiden oluşur.

    • Tez çalışması kabul edilen öğrenci aynı gün veya bu toplantıyı izleyen üç iş günü içinde tez savunma sınavına alınır. Jüri üyeleri, tez savunma sınavını bir değerlendirme ile başarılı ya da başarısız şeklinde salt çoğunlukla karara bağlar. Bu karar üç gün içinde enstitüye gönderilir. Düzeltme ve tamamlamalar için en çok altı aylık süre verilir. Süre sonunda öğrenci tekrar sınava alınır. Verilen sürede düzeltmeleri yapmayan öğrenci ya da değişiklikleri yaptıktan sonra girdiği ikinci tez savunma sınavında başarısız bulunan öğrencinin enstitü ile ilişiği kesilir.

    • Tez çalışması reddedilen öğrenci, doktora tez sınavına alınmaz ve enstitü ile ilişiği kesilir.

    • Tez sınavında başarılı olmak ve diğer koşulları da sağlamak kaydıyla, doktora tezinin ciltlenmiş en az üç kopyasını tez sınavına giriş tarihinden itibaren bir ay içinde ilgili enstitüye teslim eden ve şekil yönünden uygun bulunan doktora öğrencisine Doktora Diploması verilir.

    Lisansüstü proğramında alınan dersler

    Fakültelerimizde lisansüstü eğitimi çerçevesinde çok sayıda ders verilmektedir.  Değişik isimler altında verilen bu dersler,  aşağıdaki ana başlıklar altında toplanabilir.

    • Farmasötik Kimyada Literatür Tarama Teknikleri

    • İlaç Araştırmalarında Bilgisayar Uygulamaları

    • Laboratuvar Çalışma Güvenliği

    • İlaç Nomenklatürü

    • Organik Reaksiyonlar ve İlaç Sentezleri

  • Endüstriyel İlaç Hammaddesi Üretimi

    • Yapı-Etki İlişkilerinde Temel İlkeler

    • İlaç Tasarımı

    • İlaç Geliştirmede Biyotransformasyon ve Biyoorganik Reaksiyonlar

  • Radyofarmasötiklerin Kimyası

  • Enstrümentasyon ve İlaç Yapı Analizlerinde Spektral Yöntemler (UV, IR, NMR ve Mass Teknikleri)

  • İlaç Analizlerinde Kromatografik Yöntemler

  • Elektroforetik Yöntemler ve Kapiller Elektroforezin İlaç Analizlerindeki  Uygulamaları

  • Stereokimya ve Konformasyonel Analiz

    • Seminer

    Toplantının bu geç saatine kadar beklediğiniz ve beni sabırla dinlediğiniz için teşekkür ederim.

     

     

    * Yrd.Doç.Dr.Nesrin Gökhan'ın 10.Haziran.2000 tarihinde  yapılan Geleneksel 6.Yıllık Toplantımız'da yaptığı konuşmadan derlenmiştir.

     

    Sayfa başı

    İçindekiler